ISO 22000 NEDİR?

 

  Dünyanın her yerinde uluslararası bir standarda sahip olan ISO 22000 Gıda Güvenliği ve Yönetim Sistemi; gıdaların güvenli üretimi için oluşturulmuştur. Gıda üretiminden son tüketim tarihine kadar geçen sürede gıda güvenliğinin sağlanması için gıda güvenliği yönetim sisteminin birtakım ihtiyaçlarını tanımlamaktadır. Bu ihtiyaçlar;

- İnteraktif iletişim
- Sistem yönetimi
- Ön gereksinim Programları
- HACCP prensipleridir. 1 Eylül 2005 tarihinde yürürlüğe giren ISO 22000 Gıda Güvenliği ve Yönetim Sistemi; üretici, kullanıcı, tedarikçi, tüketici vb. birimler arasında iletişimi ve gıdanın her basamaktaki güvenirliğini izlemeyi esas almaktadır.

 

ISO 22000 SEKTÖR AÇISINDAN ÖNEMİ NEDİR?

ISO 22000 sisteminin uygulanması, tedarikçilerin, sektör tarafından sıkça talep gören ürünlerinin üretim ve servis süreçlerini geliştirerek insan sağlığı açısından güvenli, firma açısından da daha karlı bir hale dönüştürmesini sağlamaktadır.

ISO 22000 sistemi HACCP sistemini prensiplerini ve uygulama basamaklarını tamamlamakta, yönetimin sorumluluklarının eğitimi ve sürekli iyileştirme faaliyetlerini tanımlaması nedeniyle de ISO 9001 ile uyum oluşturmaktadır. Bu sayede hem güvenli gıda üretimini sağlamakta hem de firmaların kurumsallaşma süreçlerini hızlandırarak gelişimlerine destek vermektedir.

ISO 22000 sistemi uluslararası bir standart olduğu için kurumların uluslararası ticaret hedeflerini gerçekleştirmesinde kolaylık sağlamaktadır.

ISO 22000 Tüketicilerin; Uluslararası standartlara uygun, kaliteli, güvenilir ve sağlık açısından güvenli ürün ve hizmet almalarını sağlamaktadır. 
 

KİMLER UYGULAYABİLİR?

ISO 22000 standardı kapsamında belgelendirme yapılabilecek olan kuruluşlar şunlardır.

A) Kuruluşlar,

1.     Çiftçiler,

2.     Hasatçılar,

3.     Yem üreticileri,

4.     Gıda bileşeni üreticileri,

5.     Gıda üreticileri,

6.     Gıda satıcıları,

7.     Gıda servisleri,

8.     Hazır yemek firmaları,

9.     Temizlik ve sanitasyon hizmeti veren kuruluşlar,

10.  Taşıyıcılar, depolama ve dağıtım kuruluşları vb. 

B) Dolaylı olan kuruluşlar

·        Ekipman sağlayan kuruluşlar,

·        Temizlik ve sanitasyon ajanları,

·        Ambalaj malzemeleri

·        Gıda ile temasta bulunan diğer öğeleri üreten kuruluşlar vb. 

HACCP, güvenilir ürünlerin tüketiciye sunulması amacıyla, iyi işleyen bir sistemin oluşturulması ve korunması temeline dayalı bir gıda güvenliği kavramıdır. 

Bir gıda zincirinde hammadde temininden başlayarak,işleme, üretim, ambalajlama, gıda hazırlama , depolama ve nakliye gibi gıda zincirinin hernoktasında ve aşamasında tehlike analizleri yaparak, gerekli yerlerde kritik kontrol noktalarını belirleyen ve bu noktaları izleyen herhangi bir problemi henüz oluşmadan engelleyen sistemin korunmasını sağlayarak belirli normlara uygun güvenilir gıdaların üretilmesini sağlayan, her ölçekteki kuruluşa uygulanabilen, bir gıda güvenliği sistemidir.

 

 ISO 22000 - HACCP FARKI

ISO 22000 gıda zincirindeki (girdi temini, üretim, dağıtım) boyunca mevcut ve potansiyel tehlikelerin tehlike analizi ile belirlenmesi, kontrol önlemlerinin (ön koşul ve/veya KKN) belirlenmesi, uygulanmasını, izlenmesini, sonuçlarının değerlendirilmesini ve analizini, iyileştirilmesini ve iç ve dış şartlardaki değişiklikler doğrultusunda güncellenmesini talep eder. Şu ana kadar TSE 13001, DS 3027 vb. HACCP standartlarında ön koşullara (Cam kontrolü, kesici alet kontrolü, kimyasal madde kontrolü vb.) ait kontrol önlemleri ve bunların takibi ve değerlendirilmesi konusu denetimlerde gündeme gelmemekte idi.

Ayrıca ilk defa bir HACCP  gıda güvenliği yönetim sistemi standardında bu kadar açık bir şekilde iki çeşit kontrol önlemi olduğu ifade edilmektedir: Ön koşul programları ve kritik kontrol noktaları. Kontrol önlemlerinin amacı tehlikelerin önlenmesi veya kabul edilebilir bir seviyeye indirilmesidir.

ISO 22000’İN GETİRDİKLERİ

·        ISO 22000, HACCP’ten farklı olarak, tamamen firma dışı uzmanlarca geliştirilmiş gıda güvenliği yönetim sisteminin  (HACCP plan ve ön koşul programlarının) uygulanmasına, doğrulanma faaliyetlerinin tümümün veya bir kısmının firma dışı uzmanlarca yapılmasına imkan vermektedir.

·        HACCP standartlarında allerjen kontrolü genellikle açık olarak talep edilmezken, ISO 22000’in şartlarından birisidir.

·        ISO 22000 ayrıca CodexAlimentarius tarafından yayınlanan genel gıda hijyen kuralları ile sektöre özgü iyi üretim uygulamalarına atıf yapmaktadır.

·        GGYS'nin kurulması, uygulanması, güncellenmesi için iç ve dış iletişimin şartı getirilmiştir.

·        Tehlikelerin değerlendirilmesinde risk analizi yapılması talep edilmektedir.

·        Tehlikelerin ön koşul programları ve KKN'ler ile kontrolü talep edilmektedir.

·        Ön koşulların yazılı hale getirilmesini talep etmektedir (Temizlik, bakım, kalibrasyon, çalışan hijyeni, depolama, taşıma vb.)

·        KKN’lerde olduğu gibi önkoşullarda da izleme sisteminin ve düzeltme-düzeltici faaliyetlerin planlanmasını talep etmektedir.

·        KKN'larında düzeltme ve düzeltici faaliyet talep etmektedir. ISO 9001'deki düzeltme ve düzeltici faaliyet kavramları kullanılmaktadır.

·        Ön koşul ve KKN izleme sonuçlarının analizi ve sonuçlara göre sistemin iyileştirilmesini ön görmektedir.

·        İlk ve son ürünlerin ürün özelliklerinin, formulasyon, orijini içerecek şekilde, ayrıntılı tarifini ve düzenli gözden geçirilmesi talep etmektedir.

·        Doğrulama ve geçerli kılma arasındaki fark açıklığı kavuşturulmuştur. Doğrulama planı ve sonuçlarının ele alınması talep edilmektedir.

·        Şüpheli ürün kavramını geliştirmiştir.

·        Geri toplama ve çağırmayı içeren geri çekme kavramını geliştirmiştir.

·        Gıda güvenliği politikası yanında gıda güvenliği hedefleri talep etmektedir.

·        Gıda Güvenliği el kitabı hazırlanmasına yönelik açık bir talep bulunmamasına rağmen uygulama da yine de hazırlanması gerekecektir.

·        Yönetimin gözden geçirme toplantısı gündemi gıda güvenliğine özel konuları içermektedir.